Niskotłuszczowa, niskowęglowodanowa lub paleo: Dżungla dietetyczna jest gęsta - i nie jest łatwo odróżnić to, co mądre, od tego, co śmieciowe. Autor Bas Kast zapuścił się w ten gąszcz, a jego "Kompas żywieniowy" znalazł się na szczycie list bestsellerów od czasu jego publikacji. Przyjrzeliśmy się, gdzie wskazuje igła kompasu. I zastanowiliśmy się, w jaki sposób wskazówki te można zintegrować z ofertą gastronomiczną.
"Wnioski ze wszystkich badań naukowych na temat odżywiania": dość duża obietnica, którą Bas Kast składa w podtytule swojego "Kompasu żywieniowego". Wszystkie badania? Przedstawione w taki sposób, że przeciętny Joe może je zrozumieć, a nawet uznać za zabawne? Odświeżająca rzecz: Kast nie prowadzi wykładu z podniesionym palcem wskazującym. "Kompas żywieniowy nie narzuci ci sztywnej diety, której musisz się niewolniczo trzymać" - obiecuje niemiecko-holenderski autor. W swojej książce szczegółowo wyjaśnia dlaczego. W skrócie: ludzie są indywidualnościami, dlatego też "idealna" dieta jest również kwestią wysoce zindywidualizowaną. Wyjaśnia to mnogość żywieniowych guru i coraz to nowych porad w dietetycznym kosmosie.
Niezależnie od tego, czy jest to weganizm, dieta niskowęglowodanowa czy dieta z epoki kamienia łupanego, istnieje co najmniej jedno badanie dla prawie każdego stylu życia, które chwali go jako zdrowy i energetyzujący. Problem polega na tym, że wiele badań wykazuje korelacje, tj. obserwuje powiązania między określoną dietą a zjawiskami zdrowotnymi. To, że dwie rzeczy występują razem, nie oznacza, że są od siebie zależne przyczynowo.
Ponadto Kast krytykuje fakt, że często brakuje klasyfikacji w ogólnym kontekście. Jako "niespecjalista" - dziennikarz naukowy studiował psychologię i biologię - twierdzi, że uzyskał bezstronny przegląd pełnego obecnego stanu badań. Według samego Kasta, przejrzał on "tysiące" badań na temat odżywiania i zdrowia. Wystarczająco dużo, aby przedstawić najważniejsze odkrycia - i jak można je wdrożyć w codziennym żywieniu.
Wypełniające białka: Białka dostarczają energii. Gdy organizm otrzyma wymaganą ilość, sygnalizuje sytość. Jednak białka zwierzęce w szczególności stymulują również wzrost komórek, ostrzega Kast. Możliwe konsekwencje: Problemy sercowo-naczyniowe lub zwiększone ryzyko zachorowania na raka. Dlatego zaleca on przede wszystkim białka pochodzenia roślinnego.
Wskazówka MPULSE Gastro: Falafel znajduje się w menu wielu tureckich, indyjskich lub arabskich restauracji - i nie jest przeznaczony wyłącznie dla wegetarian!
Mit kalorii: Według Kasta, kaloria nie zawsze jest kalorią - więc wbrew powszechnemu przekonaniu, nie zawsze ma taki sam wpływ na "bilans energetyczny". Zalecenie Kasta: Spożywaj większość kalorii w pierwszej połowie dnia i jedz tylko w ustalonym przedziale czasowym, na przykład między 8 rano a 8 wieczorem. Daje to organizmowi czas na "uporządkowanie".
Porada MPULSE Gastro: Zjedz towarzyski brunch - ze zdrowymi węglowodanami i błonnikiem, takimi jak chleb pełnoziarnisty i nieprzetworzone owoce.
Według Kasta, nie wszyscy ludzie tolerują węglowodany równie dobrze. W przypadku "insulinooporności", tj. gdy organizm słabo rozkłada węglowodany, dieta niskowęglowodanowa może mieć sens; jednak dla osób o wysokiej wrażliwości na insulinę bardziej wskazana może być dieta niskotłuszczowa z niewielką ilością tłuszczu i stosunkowo dużą ilością węglowodanów. W razie wątpliwości informacji dostarczy badanie krwi.
Wskazówka MPULSE Gastro: Wiele potraw można zmodyfikować przy minimalnym wysiłku - albo wyraźnie zaznaczone w menu, albo na życzenie. Przykład: burgery bez chleba.
Tłuszczowy mit: Tłuszcz niekoniecznie powoduje tycie, mówi Kast. W rzeczywistości jest wręcz przeciwnie w przypadku niektórych pokarmów o wysokiej zawartości tłuszczu - na przykład orzechów i oliwy z oliwek. Według Kast, szczególnie korzystne są kwasy tłuszczowe omega-3, które zmniejszają procesy zapalne w organizmie.
MPULSE Gastro Tip: Łosoś jest nie tylko bogatym źródłem kwasów omega-3, ale jest również niezwykle popularny - i może być przygotowywany na wiele różnych sposobów.
Według "Kompassnadel" szczególnie zalecane są następujące produkty:
Jednak "igła kompasu" odradza między innymi
Więcej na temat tła i dowodów cytowanych przez Kast: Kompas żywieniowy; ISBN: 978-3-570-10319-7
Teza Kasta: zdrowe odżywianie oznacza odżywianie się w taki sposób, aby nasze ciała pozostały tak sprawne, jak to możliwe, tak długo, jak to możliwe, tj. bez chorób i oznak starzenia się. Niektóre z jego zaleceń są sprzeczne z zaleceniami poradni konsumenckich lub Niemieckiego Towarzystwa Żywienia (DGE); niektóre pozostają niejasne, wiele z nich to osobiste oceny - choć autor otwarcie to przyznaje. "Decydującymi czynnikami są pewna chęć eksperymentowania i samoobserwacji".
To, czy odkrycia są nowymi czy starymi wiadomościami dla czytelnika, jest oczywiście bardzo indywidualne - podobnie jak sama dieta. Ostatecznie, zgodnie z prostym, ale prawdopodobnie również bardzo prawdziwym stwierdzeniem, każdy musi sam dowiedzieć się, która dieta najbardziej mu odpowiada. Jedno jest pewne: jeśli zmusisz się do przestrzegania diety, którą uważasz za niewłaściwą, najprawdopodobniej nie będziesz się jej trzymać przez długi czas - co jest gorsze niż małe "przerwy" pomiędzy. Na szczęście istnieje odpowiednia oferta gastronomiczna. Na każdy gust.