Wylesianie, tj. wylesianie na rzecz użytkowania gruntów, jest złożoną kwestią. Jedno jest pewne: jedna firma nie jest w stanie rozwiązać tego problemu. Rebecca Marmot, Chief Sustainability Officer w Unilever, i Veronika Pountcheva, Global Corporate Responsibility Director METRO AG, rozmawiają w podwójnym wywiadzie o odpowiedzialności i polu manewru firm - oraz o tym, co każdy może zrobić.
Veronika, Rebecca, jakie jest obecnie stanowisko świata w sprawie wylesiania?
Veronika: To bardzo ważna kwestia, ponieważ wylesianie ma ogromny wpływ na ludzi i dziką przyrodę żyjącą na wylesionych obszarach. Jest też siłą napędową zmian klimatycznych, których wszyscy doświadczamy na całym świecie. Kryzys Covid-19 po raz kolejny podkreślił, jak ważne jest zwalczanie tego problemu, szczególnie w obszarach wysokiego ryzyka, takich jak Ameryka Południowa czy Azja Południowo-Wschodnia.
Rebecca: Planeta jest w kryzysie i musimy pilnie podjąć skuteczne działania, aby przywrócić ją do zdrowia. Jako firma i poprzez nasze marki Unilever mamy obowiązek dołożyć swoją cegiełkę. Traktujemy to bardzo poważnie i chcemy wykorzystać naszą siłę nabywczą do napędzania zmian - poprzez partnerstwa, rzecznictwo i dedykowaną pracę w terenie.
Dlaczego METRO i Unilever zajmują się tą kwestią?
Veronika: Jesteśmy zaangażowani w wylesianie, ponieważ kupujemy i sprzedajemy produkty zawierające składniki, które mogły je spowodować - na przykład produkty zawierające olej palmowy lub sojowy lub papier ze ściętych drzew. Dlatego dążymy do przejrzystości w zakresie składników i ich pochodzenia, na przykład do sprzedaży wyłącznie zrównoważonego oleju palmowego do końca 2020 roku.
Rebecca: Jako główny nabywca oleju palmowego i innych surowców związanych z ryzykiem wylesiania, mamy obowiązek podjąć działania. Naszym celem jest posiadanie łańcucha dostaw wolnego od wylesiania do 2023 roku i aby to osiągnąć, Unilever koncentruje się na trzech kluczowych obszarach: Identyfikowalności i przejrzystości dzięki technologiom cyfrowym, takim jak monitorowanie satelitarne; po drugie, przyspieszeniu zaangażowania drobnych rolników, na przykład za pomocą programów szkoleniowych w zakresie agronomii; i po trzecie, naszym zmieniającym się podejściu do pozyskiwania pochodnych.
Co przede wszystkim powoduje wylesianie?
Rebecca: Utrata lasów jest spowodowana ciągłą ekspansją gruntów rolnych oraz wzrostem liczby pożarów lasów i burz tropikalnych, które występują częściej i są bardziej dotkliwe w wyniku zmian klimatycznych. W przypadku naszej działalności istotnymi surowcami związanymi z ryzykiem wylesiania są olej palmowy, soja oraz papier i tektura.
Veronika: Oprócz tych wymienionych przez Rebeccę, mięso jest dla nas kolejnym istotnym czynnikiem. Na niektórych obszarach lasy są wycinane, aby zrobić miejsce na hodowlę bydła do produkcji mięsa lub do produkcji soi jako paszy dla zwierząt - na przykład do produkcji drobiu i wieprzowiny. W związku z tym pracujemy obecnie nad specjalną "Polityką Mięsną", wytycznymi dotyczącymi zrównoważonego rozwoju przy zakupie mięsa.
Olej palmowy, o którym obie wspomniałyście, jest często przedmiotem kontrowersyjnych dyskusji. Co o tym sądzicie?
Veronika: Olej palmowy jest bardzo cennym składnikiem - jeśli jest pozyskiwany w sposób zrównoważony i nie powoduje wylesiania. Nie można powiedzieć "olej palmowy jest zły, a inne oleje są dobre", to nie jest takie proste. Musimy współpracować w całym łańcuchu dostaw, aby zapewnić, że korzystamy z odpowiednich gruntów i że wszyscy zaangażowani rolnicy są dobrze opłacani, aby zapobiec wylesianiu. Dlatego skupiamy się na stosowaniu oleju palmowego produkowanego w sposób zrównoważony, a nie na zakazie jego stosowania w naszych produktach. Jesteśmy odpowiedzialni za transformację tej branży.
Rebecca: Olej palmowy jest jednym z najbardziej wydajnych pod względem wykorzystania gruntów olejów roślinnych. Aby wyprodukować taką samą ilość oleju z nasion soi, potrzeba siedmiokrotnie więcej gruntów ornych niż w przypadku oleju palmowego. Ponadto produkcja oleju palmowego wymaga mniej energii, nawozów i pestycydów. Wyzwania leżą w pochodzeniu, a nie w samej roślinie. Dlatego zobowiązaliśmy się do pozyskiwania w 100% zrównoważonego oleju palmowego. W 2019 r. 99,6% naszego oleju palmowego pochodziło ze zrównoważonych źródeł, zgodnie z celem określonym w naszym Planie Zrównoważonego Życia, i pozostaje to naszym najwyższym priorytetem.
Zdjęcie: Rebecca Marmot
Co mogą zrobić klienci komercyjni?
Veronika: Mogą również sprawdzić, czy składniki produktu zostały pozyskane w sposób zrównoważony i bez wylesiania, na przykład dlatego, że produkt jest certyfikowany. Mogą sprawdzić, czy mięso, które kupują, pochodzi z obszarów związanych z wylesianiem. Dlatego dostarczamy im informacji na ten temat. Wspieramy ich w rozmowach na ten temat, na przykład w ich restauracjach lub poprzez informowanie gości w menu - ogólnie rzecz biorąc, jest to kwestia, której ludzie w coraz większej liczbie krajów stają się świadomi.
Co klienci gastronomii myślą o zrównoważonym rozwoju? METRO dotarło do sedna tego pytania, przeprowadzając międzynarodową an kietę. Wyniki pokazują: Zrównoważony rozwój jest na uwadze wielu osób - ale jego wdrażanie jest nadal dopracowywane.
Zaopatrzenie w surowce jest również jednym z 8 strategicznych obszarów strategii zrównoważonego rozwoju METRO. Więcej na ten temat w Raporcie Odpowiedzialności Biznesu 2019/20.
Czy jest jakaś specjalna rada dla restauratorów, hotelarzy i firm cateringowych?
Veronika: Można zapytać dostawców mięsa i ryb: Czy wiedzą, jakimi składnikami były karmione zwierzęta? Skąd pochodzi soja w paszy dla zwierząt, czy jest produkowana bez wylesiania? Dzięki aplikacji METRO "ProTrace" nasi klienci mogą sprawdzić pochodzenie produktów mięsnych. Mogą korzystać z dostarczanych przez nas informacji na tematy takie jak wylesianie, wyjaśniać, dlaczego jest to krytyczne i sugerować swoim klientom alternatywy. Jest to jednak kwestia, którą konsumenci końcowi nie zawsze mają przed oczami. Cały łańcuch dostaw musi dokonać wielkich zmian.
Jakie konkretne działania podejmują Unilever i METRO, aby doprowadzić do tej zmiany?
Rebecca: Kluczowym sposobem na zakończenie wylesiania jest zapewnienie większej przejrzystości i identyfikowalności. Osiągamy to już na różne sposoby. Jednym z przykładów jest olej palmowy, o którym wspomniałam wcześniej. Zainwestowaliśmy w duży zakład oleochemiczny w północnej Sumatrze, aby przetwarzać olej palmowy. Współpracujemy tutaj z indonezyjską państwową firmą plantacyjną PT Perkebunan Nusantara (PTPN), aby wspierać lokalne młyny i drobnych rolników w produkcji zrównoważonego oleju palmowego. Dzięki zaangażowaniu Unilever 29 z 40 zakładów PTPN uzyskało już certyfikat. Opracowujemy i wdrażamy również technologie, które naszym zdaniem mogą radykalnie zmienić przejrzystość łańcucha dostaw. Budujemy cyfrowy ekosystem z wieloma partnerami technologicznymi, który da nam jaśniejszy obraz tego, skąd pochodzą nasze zebrane plony i pomoże nam monitorować ryzyko wylesiania w naszym łańcuchu dostaw. Na przykład nasza współpraca z Orbital Insight, amerykańską firmą technologiczną specjalizującą się w analizach geoprzestrzennych, pomaga nam identyfikować poszczególne gospodarstwa i plantacje, które najprawdopodobniej zaopatrują tłocznie oleju palmowego w naszym rozszerzonym łańcuchu dostaw. Kontynuujemy również nasze działania mające na celu wspieranie szkoleń dla drobnych rolników. Stanowią oni 40% całkowitej produkcji. Oznacza to, że jeśli nie zaangażujemy drobnych rolników i nie pociągniemy ich za sobą, nie rozwiążemy problemów związanych z tą branżą.
Veronika: Mamy politykę zakupową z wytycznymi dotyczącymi oleju palmowego, soi, papieru i drewna oraz wspomnianą wcześniej "Politykę Mięsną", z których wszystkie dotykają kwestii wylesiania. Aby wdrożyć tę politykę i dążyć do "zerowego wylesiania", omawiamy z naszymi dostawcami, w jaki sposób mogą na przykład przejść na zrównoważoną soję w paszy dla zwierząt lub poprosić swoich dostawców o to lub poszukać alternatyw. Nie możemy walczyć z wylesianiem w pojedynkę, dlatego jesteśmy również zaangażowani w sojusze, takie jak Forest Positive Coalition of Action Forum Dóbr Konsumenckich i deklaracja wsparcia Manifestu Cerrado.
Jakie korzyści płyną z uczestnictwa w Koalicji na rzecz pozytywnego wpływu lasów (Forest Positive Coalition of Action) Forum Dóbr Konsumenckich?
Rebecca: Podobnie jak METRO, Unilever jest członkiem Koalicji na rzecz pozytywnego wpływu lasów (Forest Positive Coalition of Action) CGF, stowarzyszenia ambitnych firm zaangażowanych we współpracę na rzecz zakończenia wylesiania napędzanego przez towary i osiągnięcia pozytywnej przyszłości lasów. Wyciągnięto wnioski zarówno z postępów, jak i wyzwań związanych ze zobowiązaniem CGF z 2010 r. do osiągnięcia zerowego wylesiania netto do 2020 r. w odniesieniu do oleju palmowego, soi, wołowiny oraz papieru i tektury. Jednym z najwyraźniejszych wniosków było to, że strategie oparte na poprawie poszczególnych łańcuchów dostaw poprzez certyfikację mogą mieć jedynie ograniczony wpływ. Nowa strategia Koalicji koncentruje się na zmianach systemowych i dwóch głównych filarach: zarządzaniu łańcuchem dostaw i zintegrowanym podejściu do użytkowania gruntów. Oznacza to, że jako grupa stawiamy wyższe oczekiwania handlowcom i ich ogólnemu zaopatrzeniu, a także współpracujemy w celu wprowadzenia zmian w kluczowych krajobrazach towarowych. Członkowie koalicji chcą wyeliminować wylesianie spowodowane przez towary z poszczególnych łańcuchów dostaw. Jesteśmy przekonani, że tylko połączenie działań indywidualnych i zbiorowych będzie miało realny wpływ.
Consumer Goods Forum (CGF) zrzesza około 400 firm członkowskich reprezentujących sprzedawców detalicznych i producentów dóbr konsumpcyjnych. Organizacja działa na całym świecie i zajmuje się takimi wyzwaniami, jak zrównoważony rozwój środowiskowy i społeczny, zdrowie, bezpieczeństwo żywności i dokładność danych o produktach. Forest Positive Coalition of Action to koalicja wielu partnerów, która napędza wspólne działania na rzecz kształtowania pozytywnej przyszłości lasów.
Innym obszarem, w którym firmy współpracują, jest inicjatywa METRO Water Initiative: Unilever wspiera partnerstwo METRO z One Drop, aby sprostać wyzwaniom związanym z wodą pitną, warunkami sanitarnymi i higieną (WASH) w Indiach. Dzięki portfolio produktów Unilever związanych z WASH, takich jak Domestos i Lifebuoy, oraz celowi poprawy zdrowia i samopoczucia ponad 1 miliarda ludzi do 2020 r., wspieranie takich programów higienicznych i sanitarnych jest kolejnym przykładem wywierania wpływu na dużą skalę poprzez współpracę.
Jaką władzę mają firmy, by coś zmienić?
Veronika: Jedynym sposobem na rozwiązanie globalnego problemu wylesiania jest współpraca. Jako członkowie CGF, Unilever i METRO pracują nad planem działania mającym na celu powstrzymanie wylesiania. Plan ten obejmuje zastanowienie się wraz z dostawcami i sprzedawcami detalicznymi nad tym, w jaki sposób możemy pracować inaczej, wspólnie z rolnikami w Brazylii, Azji i innych obszarach wylesiania, aby zapewnić im uczciwą cenę za soję i palmę, aby mogli inwestować w bardziej zrównoważone produkty. Współpracujemy również z organizacjami pozarządowymi i rządami w celu wprowadzenia zmian w przepisach dotyczących wylesiania.
Rebecca: Wylesianie to złożony problem, którego firmy nie mogą rozwiązać samodzielnie. Przekształcanie globalnych łańcuchów dostaw wymaga współpracy między rządami, sektorem prywatnym i organizacjami pozarządowymi. Partnerska współpraca nie ogranicza się do wylesiania, ale obejmuje również współpracę w celu sprostania szerokiej gamie innych globalnych wyzwań, aby napędzać transformacyjne zmiany na dużą skalę w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. Będziemy nadal współpracować w przyszłości, aby zapewnić wspólną wartość społeczeństwu i naszym firmom.